Szkoła bez telefonu: od przepisu do wspólnej reakcji rady

Co dokładnie zmieniło się w prawie

Nowelizacja Prawa oświatowego z 3 lipca 2026 r. wprowadza w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży zakaz korzystania przez uczniów z telefonów komórkowych oraz innych urządzeń umożliwiających komunikację na odległość albo rejestrowanie obrazu lub dźwięku. Zakaz działa podczas pobytu w szkole związanego z zajęciami oraz podczas zajęć edukacyjnych poza szkołą.

Ustawa przewiduje wyjątki, m.in. użycie za zgodą nauczyciela w określonych celach edukacyjnych lub dla nagłego kontaktu z rodzicem, zgodę dyrektora związaną ze zdrowiem lub szczególnymi potrzebami oraz sytuację bezpośredniego zagrożenia. Wycieczki podlegają odrębnym zasadom statutowym.

Szkoła może zorganizować miejsce przechowywania urządzeń, ale nie jest to automatyczne. Potrzebne są właściwe zgody i opinia organów szkoły, szczegółowe zasady, bezpieczeństwo przechowywania oraz ochrona prywatności ucznia.

Po co szkolenie, skoro zakaz wynika z ustawy

Ponieważ nauczyciel nadal musi zdecydować:

• ▪czy dana sytuacja mieści się w wyjątku
• ▪jaki komunikat wydać bez wdawania się w spór
• ▪jak działać, jeżeli szkoła ma miejsce przechowywania urządzeń
• ▪co zrobić przy odmowie wykonania polecenia
• ▪kiedy wystarczy działanie wychowawcze, a kiedy stosuje się karę statutową
• ▪co i w jaki sposób dokumentować
• ▪jak rozmawiać z rodzicem, który kwestionuje rozwiązanie
• ▪jak wspierać ucznia, dla którego odłożenie telefonu jest realnie trudne

Program

Moduł 1 · Zakres zakazu i granice decyzji szkoły

• ▪urządzenia objęte regulacją
• ▪teren szkoły, zajęcia poza szkołą i wycieczki
• ▪trzy grupy wyjątków
• ▪różnica między szkołą podstawową, ponadpodstawową i przedszkolem
• ▪przepisy przejściowe do 31 grudnia 2026 r

Moduł 2 · Statut i rozwiązania organizacyjne

• ▪co trzeba dostosować w statucie
• ▪zasady korzystania podczas wycieczek
• ▪miejsce przechowywania: decyzja, bezpieczeństwo i prywatność
• ▪działania wychowawcze i kary statutowe
• ▪spójność ze standardami ochrony małoletnich i programem wychowawczo-profilaktycznym

Moduł 3 · Pierwsza reakcja nauczyciela

• ▪komunikat neutralny i komunikat graniczny
• ▪sprawdzenie wyjątku bez publicznego ujawniania danych o zdrowiu
• ▪reakcja na odmowę
• ▪czego nie robić: przeszukiwanie urządzenia, publiczne zawstydzanie, groźby bez podstawy
• ▪przekazanie informacji zgodnie z wewnętrzną ścieżką

Moduł 4 · Rodzic i uczeń wobec zmiany

• ▪jak wyjaśnić cel regulacji bez moralizowania
• ▪jak odróżnić normę prawną od decyzji organizacyjnej szkoły
• ▪rozmowa z rodzicem kwestionującym działanie nauczyciela
• ▪wsparcie samoregulacji i higieny cyfrowej zamiast samej represji

Moduł 5 · Plan wdrożenia

• ▪decyzje na pierwsze 7 dni
• ▪konsultacje i tryb przyjęcia zmian
• ▪komunikacja przed uruchomieniem zasad
• ▪monitorowanie pierwszego miesiąca
• ▪korekta niejasnych punktów po zebraniu doświadczeń

Teczka Dyrektora

W cenie szkolenia placówka otrzymuje:

1. mapę zmian wynikających z ustawy; 2. wariantowy wzór zapisów statutowych dla szkoły podstawowej; 3. kartę ustawowych wyjątków; 4. wzór zasad miejsca przechowywania urządzeń; 5. drzewo decyzji „uczeń korzysta z telefonu”; 6. kartę zdarzenia i wzór krótkiej notatki; 7. komunikat do rodziców i plan zebrania; 8. propozycję uzupełnienia diagnozy i programu wychowawczo-profilaktycznego; 9. trzy scenariusze pracy z uczniami; 10. checklistę wdrożenia na 30 dni.

Materiały są wzorami roboczymi. Placówka dostosowuje je do swojej organizacji i przyjmuje w trybie właściwym dla danego dokumentu.

Rezultat

Po szkoleniu uczestnik:

• ▪rozróżnia zakaz ustawowy, wyjątek i decyzję statutową
• ▪zna pierwsze kroki przy naruszeniu zasad
• ▪wie, czego nie wolno robić z urządzeniem ucznia
• ▪potrafi wydać komunikat i przekazać sprawę dalej
• ▪rozumie rolę działań wychowawczych, dokumentacji i kontaktu z rodzicem

Dyrektor ma uporządkowaną listę decyzji oraz komplet wzorów do dostosowania.

FAQ

Czy nauczyciel może odebrać uczniowi telefon?

Ustawa nie wprowadza ogólnego prawa do dowolnego odbierania urządzeń. Jeśli szkoła zgodnie z ustawą zorganizowała miejsce przechowywania i określiła szczegółowe zasady, nauczyciel może nakazać uczniowi odłożenie urządzenia do tego miejsca. Szczegółowe działanie musi być zgodne z prawem i regulacjami placówki.

Czy zakaz oznacza zakaz przynoszenia telefonu do szkoły podstawowej?

Nie. W szkole podstawowej ustawa zakazuje korzystania w określonym czasie i miejscu. Odmiennie uregulowano przedszkola, gdzie zakaz dotyczy wnoszenia i korzystania przez dzieci.

Czy zakaz obowiązuje podczas wycieczki?

Nie działa automatycznie w taki sam sposób. Statut ma określić warunki korzystania podczas wycieczek i może wskazać dodatkowe przypadki zakazu, z zachowaniem ustawowych wyjątków.

Co z aplikacją do monitorowania glikemii albo innymi potrzebami zdrowotnymi?

Ustawa przewiduje zgodę dyrektora na wniosek ucznia albo rodzica niepełnoletniego ucznia, gdy korzystanie wynika z choroby, niepełnosprawności lub innych szczególnych potrzeb wymagających sprzętu lub aplikacji. Odmowa musi mieć pisemne uzasadnienie.

Czy szkolenie obejmuje indywidualną opinię prawną do naszego statutu?

Nie. Otrzymujecie wzory, omówienie i wskazanie miejsc wymagających decyzji. Indywidualną opinię prawną można zamówić u współpracującego prawnika, jeśli taka usługa będzie dostępna.

Ustalmy, czego potrzebuje Wasza rada przed 31 grudnia

W krótkiej rozmowie sprawdzimy, czy potrzebujecie pełnego szkolenia, konsultacji dla zespołu statutowego czy tylko briefingu porządkującego.

---